De of het? De lidwoordregels
Elk Nederlands zelfstandig naamwoord krijgt een van twee bepaalde lidwoorden: de of het. Meestal is het een kwestie van onthouden, maar er zijn betrouwbare patronen: bepaalde uitgangen, voorvoegsels en betekeniscategorieën voorspellen het lidwoord verrassend goed. Wie deze regels kent, heeft in één keer het juiste antwoord voor duizenden woorden.
Eén regel wint van alle andere: een meervoud krijgt altijd de (het huis, maar de huizen). De regels hieronder zeggen niet voor niets 'vaak': de meeste hebben uitzonderingen. Zie ze als sterke vuistregels, geen wetten; de quiz corrigeert je waar een woord van zijn patroon afwijkt.
Uitgangen
De uitgang van een woord is de sterkste aanwijzing. Verkleinwoorden (-je en varianten) zijn de enige 100%-garantie: die krijgen altijd het.
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -heid zijn meestal "de".
de mogelijkheid · de veiligheid · de vrijheid
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -nis zijn meestal "de".
de geschiedenis · de gevangenis · de kennis
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -de zijn meestal "de".
de liefde · de aarde · de orde
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -te zijn meestal "de".
de ruimte · de ziekte · de behoefte
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ij zijn meestal "de".
de abdij · de batterij · de boerderij
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -erij zijn meestal "de".
de bakkerij · de brouwerij · de drukkerij
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -arij zijn meestal "de".
de heksenarij
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -enij zijn meestal "de".
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ernij zijn meestal "de".
de slavernij
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ing zijn meestal "de".
de bedoeling · de beslissing · de beweging
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -st zijn meestal "de".
de angst · de borst · de dienst
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ie zijn meestal "de".
de familie · de nachtmerrie · de compagnie
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -tie zijn meestal "de".
de politie · de vakantie · de administatie
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -sie zijn meestal "de".
de conclusie · de discussie · de explosie
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -logie zijn meestal "de".
de biologie · de geologie · de psychologie
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -sofie zijn meestal "de".
de filosofie
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -agogie zijn meestal "de".
de pedagogie
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -iek zijn meestal "de".
de politiek · de fabriek · de techniek
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ica zijn meestal "de".
de cosmetica · de grammatica · de harmonica
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -theek zijn meestal "de".
de apotheek · de bibliotheek · de discotheek
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -teit zijn meestal "de".
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -iteit zijn meestal "de".
de activiteit · de creativiteit · de diversiteit
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -tuur zijn meestal "de".
de natuur · de apparatuur · de cultuur
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -suur zijn meestal "de".
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ade zijn meestal "de".
de limonade · de promenade
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ide zijn meestal "de".
de cyanide · de sulfide
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ode zijn meestal "de".
de episode · de methode · de periode
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ude zijn meestal "de".
de latitude
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ine zijn meestal "de".
de benzine · de machine · de marine
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -se zijn meestal "de".
de analyse · de fase · de hypothese
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -age zijn meestal "de".
de bagage · de etalage · de garage
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -sis zijn meestal "de".
de basis · de basis · de crisis
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -tis zijn meestal "de".
de artritis · de bronchitis · de hepatitis
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -xis zijn meestal "de".
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -isme zijn meestal "het".
het kapitalisme · het realisme · het socialisme
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ment zijn meestal "het".
het appartement · het compliment · het document
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -sel zijn meestal "het".
het mengsel · het raadsel · het voedsel
Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -um zijn meestal "het".
het centrum · het museum · het parfum
Verkleinwoorden die eindigen op -je, -tje, -pje, -etje krijgen altijd "het".
het drankje · het kindje · het meisje
Voorvoegsels
Woorden met deze onbeklemtoonde voorvoegsels zijn vaak het-woorden.
Zelfstandige naamwoorden die beginnen met be- zijn meestal "het".
het bereik · het bericht · het besluit
Zelfstandige naamwoorden die beginnen met ge- zijn meestal "het".
het gebouw · het gevoel · het gezicht
Zelfstandige naamwoorden die beginnen met ver- zijn meestal "het".
het vertrek · het verleden · het verlies
Zelfstandige naamwoorden die beginnen met ont- zijn meestal "het".
het ontbijt · het ontslag · het ontsnapping
Betekenis
Sommige groepen woorden delen een lidwoord vanwege hun betekenis, ongeacht de spelling.
Beroepen en personen zijn meestal "de".
de broer · de dochter · de gast
Bergen en rivieren zijn meestal "de".
de berg · de Maas · de Nijl
Fruit, groenten, planten en bomen zijn meestal "de".
de boom · de aardappel · de appel
Plaatsnamen en taalnamen zijn meestal "het".
het Duits · het Engels · het Nederlands
Materialen en metalen zijn meestal "het".
het glas · het goud · het hout
Sporten en spellen zijn meestal "het".
het spel · het honkbal
Windrichtingen zijn meestal "het".
het oosten · het westen · het zuiden
De regels die boven alles gaan
Deze regels gaan boven alle andere regels op deze pagina. Ze kunnen zelfs op hetzelfde woord samenkomen, en het meervoud wint altijd: de fiets wordt het fietsje zodra hij klein is, maar weer de fietsjes zodra er meerdere zijn.
Meervoudsvormen krijgen altijd "de", ongeacht andere regels.
de kinderen